تدابیر تندرستی در فصل پاییز

چه کار کنیم تا پاییز بهتری داشته باشیم

(طب سنتی دکتر پونه دورودی )

ورود به فصل ها از نگاه طب سنتی ایرانی اهمیت دارد. وقتی از فصل سرد سال به فصل گرم وارد می شویم ، از گرما استقبال می کنیم چون بیماری ها را می برد . برعکس وقتی از فصل گرم به سرد می رسیم و باد پاییزی شروع به وزیدن می کند بیماری ها را می آورد. بنابراین به شدت و سرعت خودتون را برای پیشگیری از بیماری ها از سرماخوردگی ساده گرفته تا آنفولانزا و … آماده کنید

با توجه به اینکه هر فصلی مزاج خاص خودش را دارد حتما باید سبک زندگی و غذاها متناسب با فصل تغییر کند تا فرد سالم بماند

در پاییز به علت متغیر بودن هوا و سرد شدن صبح  و شب و گرم شدن هوا در ظهر ، تغییر یکباره هوا موجب بسته شدن منافذ پوست و تجمع اخلاط و غلیظ شدن و فساد آن ها وایجاد بیماری های صفراوی باقی مانده از تابستان و بیماری های سوداوی می شود

مزاج پاییز :

مزاج پاییز سرد و خشک است. بنابراین پاییز برای افرادی که مزاج سرد و خشک دارند و پیران که در سن سردی و خشکی هستند مناسب نیست. برعکس برای افراد معتدل سالم و مزاج گرم و تر مناسب است بنابراین در پاییز تا جایی که ممکن است باید از رفتارها و غذاهایی که ایجاد خشکی در بدن می کنند پرهیز کنید و تاجایی که ممکن است تری را افزایش دهید

 

بیماری های فصل پاییز :

دراین فصل بیماری ها با طبیعت سرد و خشک افزایش می یابد. فصل پاییز فصل بیماری های مزمن و آزاردهنده است. در این فصل خصوصا خشکی بدن افزایش پیدا می کند و بیماری هایی مثل خشکی پوست، اگزما، ترک لب، شوره سر ، خشکی چشم، شکنندگی ناخن ها، یبوست، درد مفاصل و درد سیاتیکی، بیماری های ریه مثل آسم و تنگی نفس و سرفه ، قولنج، بیماری های روحی روانی مثل افسردگی، وسواس فکری، کم خونی، بیماری های روده ای مثل اسهال، زخم معده و روده و … ایجاد می شود

در پاییز چی بخوریم و چی نخوریم :

از غذاهای مانده، گوشت گاو و گوساله، کنسرو ها، کمپوت، سوسیس وکالباس، قست فودها، ادویه های تند و تیز، ترشی، سرخ کردنی، بادمجان، عدس، قارچ، پنیرشور، کلم و گل کلم ، ماست و دوغ ترش، کشک ، رب و سس ها، چای پر رنگ ، یخ ، شوری ها، چیپس و پفک و … بپرهیزید

همچنین لبنیات، قهوه، کاکائو، نسکافه، سیر و پیاز نخورید. میوه های سرد و تر تابستانی مثل هندوانه و خیار و کاهو نخورید

و بیشتر از خوراکی هایی که مزاج را گرم و تر می کنند مانند آبگوشت باگوشت بره، آش ساده، سوپ جو،مرغ های درشت ،تخم مرغ عسلی، شیرینی طیبعی مثل انجیر، توت، کشمش، موز، شیره انگور و خرما، میوه هایی چون سیب، انار شیرین ، گلابی، انگور و خربزه استفاده کنید. از گوشت ها گوشت گوسفند، شترمرغ، مرغ خانگی، بلدرچین و میگو مناسب است

از بین حبوبات نخود و لوبیا قرمز، از بین غلات گندم مناسب است. مغزیجات مثل بادام ، پسته، فندق و گردو بسیار خوب است

همچنین در فصل پاییز آب بسیار سرد ننوشید. در میانه خواب و صبح ناشتا و یک ساعت قبل و یک ساعت بعد از غذا و همراه آن ، در حمام و استخر و سونا و با فاصله کوتاه از ورزش و مقاربت جنسی و بلافاصله بعد از میوه های تری بخش مثل هندوانه و انگور و … از خوردن آب سرد پرهیز کنید به صورت جرعه جرعه و آرام آب بنوشید

در فصل سرد دستگاه گوارش انسان قوی تر می شود و بهتر است از غذاهای سنگین تر نسبت به تابستان استفاده شود.مثل حلیم، آَش، آبگوشت و کله پاچه و…

در پاییز از چه کارهایی پرهیز کنیم :

  • از هوای سرد و باد کولر خصوصا در پیران و مبتلایان به بیماری های مفصلی دوری کنید چون موجب سردی و خشکی بدن و مفاصل می شود
  • توصیه می شود در پاییز رابطه جنسی کاهش یابد چون  خروج منی  موجب سردی و خشکی بدن می شود
  • نوشیدن آب سرد و حمام با آب سرد موجب سرد شدن بدن و کاهش حرارت غریزی و آسیب ریه می شود. همچنین موجب بسته شدن منافذ پوست در نتیجه کاهش تحلیل مواد زاید می شود
  • برای تندرستی در پاییز از سرمای بامداد و شب دوری کنید.در مکان های سرد و روی زمین سرد و مرطوب نخوابید. هنگام خواب سر را با کلاه یا روسری بپوشانید تا از سرماخوردگی ونزله و سینوزیت در امان باشید.خصوصا در کودکان و افرادی که زیاد سرما می خورند بسیار مهم است.
  • با توجه به سردی و خشکی مزاج پاییز از حالات روحی مثل خشم و استرس و اضطراب و غم دوری کنید. شاد و امیدوار باشید. شادی و امید طبیعت گرم و تر دارند و موجب تعدیل عوارض پاییز و دفع بیماری ها می شوند

 

چه کار کنیم تا پاییز بهتری داشته باشیم :

بوکردن عطرها و گل های خوش بو مثل یاس و مریم و گل محمدی که مزاج گرم و تر دارند موجب تقویت اعضای رئیس بدن یعنی مغز و قلب و کبد می شود

جهت اصلاح خشکی و تری بخشیدن به بدن ، یک روز در میان حمام با آب نیم گرم داشته باشید

چرب کردن بدن با روغن بنفشه بادام موجب رطوبت بخشی ملایم بدن شده وباعث می شود خشکی بدن و پوست کم شود

ورزش به میزان متعادل برای تامین تندرستی در فصل پاییز لازم است. درپاییز دستگاه گوارش قوی تر و انسان بیشتر می خورد بنابراین جهت دفع مواد زاید حاصل از گوارش غذاها و پیشگیری از تجمع فضولات در بدن ، در پاییز نیاز بیشتری به ورزش وجود دارد

دم نوش ها و نوشیدنی های مناسب پاییز :

دم نوش به مقوی قلب و معده و اعصاب است. اگر مشگل معده مانند ترش کردن یا رفلاکس دارید و یا کسل و بی حوصله هستید دم نوش به را فراموش نکنید. این دم نوش بسیار گوارا و خوش بو و خوش رنگ و مناسب فصل پاییز و زمستان است

طرز تهیه دم نوش به :

به را رنده کنید و به صورت خلال دراورید در سینی بریزید و روی شوفاژ قرار دهید بعد از 1 الی 2 روز به خشک می شود. سپس در یک ماهیتابه فلزی روی شعله گاز بگذارید تا خوب داغ شود سپس به را در ماهیتابه ریخته و به سرعت زیرو رو کنید تا حرارت یکسان به همه برسد تا وقتی که رنگ خلال ها به قهوه ای پررنگ برسد ، بگذارید به خنک شود و در ظرف شیشه ای در بسته بگذارید. 1 قاشق غذاخوری از آن را در یک قوری با 1 لیوان آب جوش 20 دقیقه روی بخار خوب دم کنید و سپس نوش جان کنید. اضافه کردن مقداری زعفران آثار قلبی و مغزی آن را تقویت می کند و رنگ و مزه آن را بهتر می کند

درصورتی که دچار زکام هستید نعناع ، پونه ، آویشن ، مرزنجوش را به مقدار مساوی دم کنید و روزانه 1 الی 2بار بخورید. می توانید از بخور آن ها هم استفاده کنید

دم نوش گل گاوزبان با لیموعمانی در صورت سردرد و سنگینی ناشی از خستگی زیاد و استرس و بی خوابی انتخاب خوبی است

اگر خشکی گلو و سرفه خشک دارید دم نوش گل ختمی و پنیرک بسیار خوب است

اگر خشکی پوست و یبوست و ریزش مو دارید و انرژی تان کم است شربت شیربادام بسیار عالیست

شیربادام معجون شفابخش :

موادلازم :

10 الی 15 عدد بادام درختی خام بدون پوست – 1 الی 2 قاشق غذاخوری عسل-یک لیوان آب سرد

روش تهیه :

بادام ها را در آب درحال جوش بریزید و پس از یک جوش خوردن ظرف را از حرارت بردارید 30 ثانیه صبر کنید و سپس آن ها را با آب سرد بشویید، پوست آن ها به راحتی جدا می شود. اکنون بادام پوست کنده را با آب و عسل در مخلوط کن بریزید تا مخلوط کاملا یکسانی به صورت شیر حاصل شود

شیربادام رطوبت خوب و ملایمی برای بدن ایجاد می کند و موجب تقویت مغز و قلب و کبد می شود

کلسیم و ویتامین D مورد نیاز بدن را تامین می کند خصوصا برای بانوان در سنین میانسالی که نگران عوارض یائسگی چون پوکی استخوان هستند

شیربادام برای تقویت بدن و رشد بهتر کودکان بسیار عالیست