اصل سوم سته ضروریه (خواب و بیداری)

(کلینیک تخصصی طب سنتی و زیبایی دکتر پونه دورودی)

تعادل بین خواب و بیداری در حفظ سلامتی و درمان بیماری ها بسیار اهمیت دارد. ولی متاسفانه امروزه به آن توجه نمی شود. خواب خوب و مناسب و به موقع موجب بهبود هضم و متابولیسم، دفع سموم و تقویت شدن مغز و تجدید قوای اندام های مختلف و بازگشت سلامتی به بدن می شود.

تدابیر خواب و بیداری :

1_ بهترین زمان خواب از ساعت 10 شب تا سحر است (بیداری شب بسیار مضر است).

2_ بهترین زمان خواب وقتی است که هضم معده انجام شده باشد و غذا از معده عبور کرده باشد. خواب قبل از آن موجب تمدد و نفخ و خواب ترسناک می شود.

3_ شام حد اقل 3 ساعت قبل از خواب باشد.

4_ خوابیدن هنگام گرسنگی باعث ضعف حرارت غریزی ولاغری بدن می شود.(در خواب حرارت به سیستم گوارشی می رود و به هضم کمک می کند و اگر فرد گرسنه و معده خالی باشد حرارت موجب تحلیل رطوبت غریزی معده و ضعف و لاغری می شود).

5_ خواب معتدل تقریبا 6 الی 8 ساعت برای تمام مزاج ها مناسب است. (خواب بیش از 10 ساعت توصیه نمی شود).

6_ خوابیدن در طی روز بسیار مضر است.خصوصا قبل از غروب و خصوصا در زمستان و خصوصا در افراد سرد مزاج ، چون باعث افزایش بلغم (سردی و تری ) می شود.

بدرنگی پوست، سستی وبی حالی بدن ، تزشحات پشت حلق (نزله) ،کاهش اشتها از عوارض خواب روز است. افرادی که به خواب روز عادت دارند باید به تدریج تغییر عادت دهند.

7_ افراد صفراوی فقط می توانند قدری بعد از ناهار خوردن با فاصله بخوابند تا رطوبت به بدنشان بر گردد.

8_ خواب کوتاه قبل از اذان ظهر( قیلوله) خوب است.

9_ مکان خواب باید در تاریکی مطلق باشد و به هیچ وجه از چراغ خواب استفاده نشود.

10_ خوابیدن در آفتاب موجب تحریک خلط صفرا و در نتیجه سردرد می شود.

11_ محل خواب هر شخص بر اساس مزاج او در دمای مناسب باشد.

12_ خوابیدن روی زمین سرد و رطوبی موجب بیماری هایی مثل استرخا و درد پشت و درد مفاصل می شود.

13_ پرخوابی و کم خوابی هردو مضر است.

خواب زیاد موجب افزایش سردی و رطوبت و غلبه بیماری های بلغمی می شود.

خواب کم موجب افزایش گرمی و خشکی و غلبه بیماری های صفراوی می شود.

14_ هنگام خواب حتما تلفن همراه خود را خاموش کنید.

15_ عرق زیاد هنگام خواب نشانه این است که فرد بیش از حد غذا مصرف کرده و گرمی بدن او افزایش پیدا کرده است.

بهترین حالت خوابیدن :

  • شکل صحیح خوابیدن به حالت جنینی است
  • خوابیدن به پهلوی راست و رو به قبله بسیار مناسب است. (سر رو به مغرب وپا رو به مشرق و صورت رو به قبله باشد)
  • هنگام خوابیدن باید حتما روی شکم با رو انداز پوشانده شود و گرم بماند (چون باعث تجمع حرارت و هضم بهتر غذا می شود)
  • طاقباز نخوابید چون تخلیه ترشحات از مغز مختل می شود و فرد مستعد سکته می شود.

علت خواب :

 علت خواب زطوبت معتدل مغز است. پس بی خوابی ناشی از خشکی مغز است.

نکته :

بنابراین افراد با مزاج گرم و تر وسرد وتر خواب بیشتزی دارند و افراد با مزاج گرم و خشک و سرد و خشک با خواب کمتر انرژی لازم را به دست می آورند.

خواب زیاد ناشی از رطوبت مغز است که می تواند ناشی از بلغم یا دم باشد.

اگر مشکل پرخوابی دارید : 

اگر خواب در فصل بهار افزایش می یابد و خمیازه می کشید و بدن احساس خستگی می کند ناشی از افزایش خون است که با حجامت خوب می شود. اما اگر گرم مزاج نیستید و با سردی ها آب دهانتان جاری می شود و اذیت می شوید باید سردی هایی مثل ماست، دوغ، کاهو نخورید وبیشتر از گرمی ها استفاده کنید. می توانید از زنجبیل و و دارچین به عنوان ادویه جات استفاده کنید. جویدن کندر نیز بسیار موثر است.

کم خوابی :

ناشی از خشکی مغز است. برای درمان بی خوابی باید رطوبت مغز را افزایش داد.

اگر مشکل کم خوابی دارید :

  1. قبل از خواب در بینی خود روغن بادام شیرین یا بنفشه بچکانید.
  2. دم کرده گل گاوزبان و سنبل الطیب میل کنید.
  3. دم کرده بهار نارنج قبل از خواب مفید است.
  4. شنیدن صدای آب و موسیقی سنتی بسیار خوب است.
  5. بوکردن گلاب توصیه می شود.
  6. ماساژکف پا قبل از خواب به خواب بهتر کمک می کند.
  7. دم نوش هایی مثل بابونه، گل ساعتی، اسطوخدوس می توانند کیفیت خواب را بهتر کنند. که البته حتما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

 اگر به موقع و به اندازه بخوابید :

  • استرس و اضطراب شما کمتر می شود.
  • کمتر بد اخلاق و عصبی می شوید.
  • پوستتان زیباتر و روشن تر خواهد شد.
  • سرحال تر و با انرژی هستید.
  • کمتر بیمار می شوید.
  • حافظه بهتری دارید.
  • اندام بهتر و لاغرتری دارید.
  • بازده کاری شما افزایش می یابد.